Giáo sư, Thầy thuốc Nhân dân Bành Văn Khìu – người thầy thuốc quân đội gắn bó với y học cổ truyền

Là người đầu tiên của ngành YHCT toàn quân được phong Phó Giáo sư, Giáo sư và danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân, Đại tá, GS. Bành Văn Khìu có gần 30 năm gắn bó với Bệnh viện Y học cổ truyền Quân đội, trong đó 17 năm làm Viện trưởng. Ông là tác giả phương châm "Sáng về y đức, sâu về y lý, giỏi về y thuật".

Từ Trùng Khánh đến Học viện Trung y Bắc Kinh. GS. Bành Văn Khìu là người dân tộc Nùng, sinh ra và lớn lên ở thị trấn Trùng Khánh, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Sau khi tốt nghiệp lớp 10 (tương đương lớp 12 hiện nay), ông tham gia công tác Đoàn thanh niên ở quê. Khi Nhà nước có chủ trương cử cán bộ trẻ đi đào tạo dài hạn ở nước ngoài, ông được chọn và đăng ký theo học tại Học viện Trung y Bắc Kinh (Trung Quốc). Sau 5 năm học tập, ông về nước, được Quân đội tuyển chọn về công tác tại Viện Quân y 108 (nay là Bệnh viện Trung ương Quân đội 108).

Gần 30 năm với Bệnh viện YHCT Quân đội. Năm 1981, ông giữ chức Trưởng Phòng khám tại Bệnh viện Y học dân tộc Quân đội (nay là Bệnh viện Y học cổ truyền Quân đội); năm 1990 đảm nhận chức Viện trưởng. Trong 17 năm làm Viện trưởng, ông chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên ngành theo phương châm do chính ông đề ra: "Sáng về y đức, sâu về y lý, giỏi về y thuật" – câu nói sau này trở thành phương châm hành động của bệnh viện.

Nghiên cứu khoa học. Ông chủ trì và tham gia nhiều đề tài, trong đó có "Nghiên cứu điều trị trĩ và rò hậu môn", "Tác dụng phòng, chống sứa lửa cho bộ đội đặc công nước của thuốc DAP", "Nghiên cứu áp dụng bài thuốc Đông y điều trị phì đại tuyến tiền liệt". Giai đoạn 2003–2005, đề tài "Nghiên cứu tác dụng của thuốc Salamin trong điều trị hỗ trợ bệnh nhân ung thư" được Hội đồng nghiệm thu cấp Nhà nước đánh giá xếp loại xuất sắc. Ông còn đặt tên nhiều đề tài theo tên vị thuốc trong tiếng dân tộc quê hương, như nhánh nghiên cứu về "mác cuối" (MC) trên bệnh nhân viêm gan mạn, hay "khau rằng" (KD) trong hội chứng dạ dày – tá tràng.

Đào tạo thế hệ kế cận. Tính đến năm 2006, ông đã trực tiếp đào tạo 38 khóa chuyên ngành YHCT cho y sĩ, bác sĩ và thạc sĩ với 1.036 học viên, hướng dẫn thạc sĩ, tiến sĩ, tham gia giảng dạy và biên soạn giáo trình.

Học hàm, danh hiệu, khen thưởng. Ông là người đầu tiên của ngành YHCT toàn quân được phong Phó Giáo sư (1992), Giáo sư (2006) và danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân (1999). Ông được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất, Giải thưởng Hải Thượng Lãn Ông.

Sau khi nghỉ hưu. Theo Báo Cao Bằng (2012), ông tiếp tục tham gia nghiên cứu, giữ vai trò Phó Chủ tịch Hội Đông y, Hội Châm cứu, Hội Hậu môn – Trực tràng Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Khoa học kỹ thuật Viện YHCT Quân đội. Năm 1990, ông thành lập cơ sở Đông y An Việt. Ông cũng giúp đỡ chuyên môn cho các bác sĩ YHCT quê hương Cao Bằng, hỗ trợ trang thiết bị và đào tạo cán bộ cho Bệnh viện YHCT tỉnh.

Những đóng góp của GS. Bành Văn Khìu là một minh chứng cho truyền thống kết hợp quân – dân y trong y học cổ truyền: người thầy thuốc quân đội vừa phục vụ bộ đội, vừa đào tạo, nghiên cứu và chăm lo sức khỏe nhân dân – tinh thần mà Viện Y Dược cổ truyền Quân dân y Việt Nam luôn hướng tới.

Nguồn tham khảo

• Báo Cao Bằng điện tử, "Người thầy thuốc của nhân dân", 24/01/2012: https://baocaobang.vn/Nguoi-thay-thuoc-cua-nhan-dan-31179.html